ความรู้ทั่วไป
12 พ.ค. 2569

หลักการทำงานและหน้าที่ของแบตเตอรี่

แบตเตอรี่ทำหน้าที่เก็บและจ่ายพลังงานไฟฟ้าให้กับระบบต่าง ๆ ของรถ โดยเฉพาะในช่วงก่อนเครื่องยนต์ทำงาน และเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้รถสามารถเริ่มต้นการทำงานได้อย่างสมบูรณ์

หน้าที่ของแบตเตอรี่

  1. สตาร์ทเครื่องยนต์แบตเตอรี่จ่ายกระแสไฟฟ้าไปยังมอเตอร์สตาร์ท เพื่อหมุนเครื่องยนต์ให้เริ่มทำงาน โดยพลังงานไฟฟ้าจะถูกเปลี่ยนเป็นพลังงานกลจนเครื่องยนต์ติดและทำงานได้เอง
  2. จ่ายไฟให้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าแบตเตอรี่ทำหน้าที่จ่ายพลังงานไฟฟ้าให้กับอุปกรณ์ต่าง ๆ ภายในรถ เช่น ไฟส่องสว่าง ระบบสัญญาณ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ โดยเฉพาะในช่วงที่เครื่องยนต์ยังไม่ทำงานหรือระบบผลิตไฟยังไม่เพียงพอ
  3. รักษาเสถียรภาพของแรงดันไฟฟ้าแบตเตอรี่ช่วยดูดซับและปรับสมดุลความผันผวนของแรงดันไฟฟ้าในระบบ ทำให้กระแสไฟมีความสม่ำเสมอ ช่วยปกป้องอุปกรณ์ไฟฟ้าและระบบอิเล็กทรอนิกส์ของรถให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ชนิดของแบตเตอรี่

แบตเตอรี่สามารถจำแนกประเภทได้ตามลักษณะของอิเล็กโทรไลต์ และลักษณะการใช้งาน ซึ่งแต่ละประเภทมีคุณสมบัติและข้อจำกัดที่แตกต่างกัน ดังนี้

การแบ่งตามลักษณะของอิเล็กโทรไลต์

Dry Cell ใช้อิเล็กโทรไลต์ในลักษณะกึ่งแข็งหรือเนื้อเพสต์ จึงไม่มีของเหลวที่อาจรั่วไหล สามารถใช้งานได้หลากหลายทิศทาง เหมาะสำหรับอุปกรณ์พกพาทั่วไป

Wet Cell หรือ Storage Battery ใช้อิเล็กโทรไลต์ในรูปแบบของเหลว สามารถชาร์จไฟและนำกลับมาใช้งานซ้ำได้ โดยตัวอย่างที่พบได้ทั่วไปคือแบตเตอรี่ตะกั่ว-กรดที่ใช้ในรถยนต์และรถจักรยานยนต์

การแบ่งตามลักษณะการใช้งาน

แบตเตอรี่ปฐมภูมิ (Primary Battery) เป็นแบตเตอรี่ที่ไม่สามารถชาร์จไฟกลับมาใช้ใหม่ได้ เมื่อพลังงานหมดจำเป็นต้องเปลี่ยนใหม่ เช่น แบตเตอรี่อัลคาไลน์ หรือแบตเตอรี่ลิเทียมสำหรับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ขนาดเล็ก
แบตเตอรี่ทุติยภูมิ (Secondary Battery) เป็นแบตเตอรี่ที่สามารถชาร์จและนำกลับมาใช้งานได้หลายครั้ง เช่น แบตเตอรี่ลิเทียมไอออนในโทรศัพท์มือถือและคอมพิวเตอร์ รวมถึงแบตเตอรี่สำหรับยานพาหนะ

ทั้งนี้ แบตเตอรี่ทุติยภูมิสามารถพบได้ทั้งแบบ Dry Cell และแบบ Wet Cell โดยชนิดที่นิยมใช้งาน ได้แก่ แบตเตอรี่ตะกั่ว-กรด แบตเตอรี่ลิเทียม/ลิเทียมไอออน และแบตเตอรี่นิกเกิล ซึ่งแต่ละประเภทมีหลักการทำงานและการใช้งานที่แตกต่างกันตามคุณสมบัติทางเคมี

การทำงานของแบตเตอรี่ตะกั่วกรด (Lead-Acid Battery)
แบตเตอรี่แบบตะกั่วกรด (lead-acid battery) ส่วนใหญ่ประกอบตัวยเซลล์ 6 เซลล์ซึ่งมีแรงเคลื่อนไฟฟ้าเซลล์ละ 2 โวลด์ มีขั้ว (electrode) ทำจากตะกั่วเมื่อมีการอัดประจุหรีอซาร์จ แผ่นตะกั่วที่เชื่อมต่อกับขั้วบวกของแบตเตอรี่จะทำปฏิกิริยากับอิเล็กโทรไลต์ ซึ่งเป็นกรดซัลฟิวริก (H2SO4) จะทำให้ใด้ Pb2+ ซึ่งจะรวมกับออกซิเจน ทำให้ได้เลด (IV) ออกไซด์ดังสมการเคมี
จากนั้น แผ่นตะกั่วที่มี PbO2 จะทำหน้าที่เป็นแอโนดในขณะที่แผ่นตะกั่วอีกแผ่น จะทำหน้าที่เป็นแคโทด ซึ่งมีปฏิกิริยาเคมีที่จ่ายกระแลไฟฟ้าและการซาร์จดังนี้
หลักการเกิดปฏิกิริยาเคมีของแบตเตอรี่ตะกั่วกรด (Lead-Acid Battery)
YUASA BATTERY
บริษัท ยัวซ่าแบตเตอรี่ ประเทศไทย จำกัด (มหาชน) 164 หมู่ 5 ซ.เทศบาล 55 ถ.สุขุมวิท ต.ท้ายบ้านใหม่ อ.เมืองสมุทรปราการ จ.สมุทรปราการ 10280
โทร: 02-769-7300 สายด่วน: 02-702-0108 แฟ็กซ์: 02-769-7349
FACEBOOK: @YuasaClubs
QR Code
ISO 45001 ISO 9001 ISO 14001
thunderlite vucan yuamax y-speed
Copyright © 2026 บริษัท ยัวซ่าแบตเตอรี่ ประเทศไทย จำกัด (มหาชน). สงวนลิขสิทธิ์